Ngày xuất bản19/07/2026
Nếu vẽ đồ thị giá kim cương theo trọng lượng, bạn sẽ không được một đường thẳng dốc đều. Bạn được một cái cầu thang: giá đi ngang một đoạn, rồi nhảy vọt lên ở một mốc, rồi lại đi ngang.
Các mốc đó là những con số tròn mà thị trường quen gọi tên: 0,30 — 0,50 — 0,70 — 0,90 — 1,00 — 1,50 — 2,00 carat. Mốc 1,00ct là bậc thang cao nhất, và cũng là mốc mà chênh lệch rõ nhất.
Nguyên nhân hoàn toàn là tâm lý mua, không phải vật lý hay địa chất. Ai cũng muốn nói viên một carat. Không ai muốn nói viên chín mươi chín. Người mua đi tìm mốc tròn, nên nhu cầu dồn hết vào ngay trên mốc; người bán biết điều đó, nên thợ cắt cũng cố giữ lại trọng lượng để chạm mốc, kể cả khi làm vậy phải hy sinh tỉ lệ cắt.
Điểm cuối cùng đó quan trọng và ít người biết: một số viên đúng 1,00ct được cắt SÂU HƠN mức tối ưu, chỉ để giữ đủ trọng lượng chạm mốc. Kết quả là một viên một carat nhưng đường kính mặt bàn chỉ bằng viên 0,92ct cắt chuẩn, mà lại kém lửa hơn. Bạn trả thêm tiền cho mốc tròn để nhận về một viên trông nhỏ hơn và tối hơn.
Hãy nhìn con số thật. Viên tròn brilliant 1,00ct cắt chuẩn có đường kính khoảng 6,5 mm. Viên 0,90ct khoảng 6,3 mm. Chênh lệch 0,2 mm — mỏng hơn hai tờ giấy. Đặt cạnh nhau trên nền trắng và soi kỹ thì may ra thấy; đeo trên tay thì tuyệt đối không.
Giá thì khác hẳn. Tuỳ thời điểm và tuỳ các chữ C còn lại, viên 0,90ct thường rẻ hơn viên 1,00ct từ 15 tới 25 phần trăm. Trên một chiếc nhẫn tầm 100 triệu, đó là khoảng 20 triệu — đủ để nâng Cut từ Very Good lên Excellent, hoặc nâng ổ nhẫn lên một mức chế tác tốt hơn hẳn.
Cách áp dụng rất đơn giản: nhắm vào vùng NGAY DƯỚI mốc. Thay vì 1,00ct hãy tìm 0,90 tới 0,96ct. Thay vì 0,50ct hãy tìm 0,45 tới 0,48ct. Thay vì 2,00ct hãy tìm 1,90 tới 1,95ct. Hãy nói thẳng con số đó với người bán; đây là yêu cầu hoàn toàn bình thường trong ngành và họ sẽ hiểu ngay bạn biết mình đang làm gì.
Một lưu ý khi tìm: những viên ngay dưới mốc thường ít hàng hơn, vì thợ cắt tránh làm ra chúng. Hãy chuẩn bị tinh thần chờ lâu hơn một chút, hoặc nhờ nơi bán tìm hộ trong mạng lưới của họ thay vì chỉ chọn trong tủ.
Và một cảnh báo. Đừng để việc săn mốc kéo bạn xuống những viên có tỉ lệ cắt xấu. Một viên 0,92ct cắt Excellent là món hời. Một viên 0,92ct cắt Fair thì không phải món hời, nó chỉ là một viên đá kém rẻ tiền. Mốc carat là chỗ để tiết kiệm, không phải chỗ để hạ tiêu chuẩn.
Cuối cùng, nếu điều bạn thật sự muốn là chiếc nhẫn TRÔNG to, thì mốc carat không phải đòn bẩy mạnh nhất. Một viên 0,7ct đặt trong ổ halo trông lớn hơn một viên 1,0ct đứng một mình, với chi phí thấp hơn nhiều. Dáng cắt cũng vậy: oval, marquise và pear cho diện tích mặt bàn lớn hơn viên tròn ở cùng trọng lượng, vì chúng dài hơn theo một chiều.